Rozwój dziecka w wieku przedszkolnym. Porady dla rodziców

Przedszkole jest przeważnie pierwszym etapem w edukacji naszych dzieci. Przede wszystkim oznacza ważne wydarzenie w życiu całej rodziny. Dziecko spotyka na swojej drodze nowych opiekunów, zupełnie nowe miejsce oraz inne dzieci, z którymi musi nauczyć się wspólnie spędzać czas.
Czas od 2 do 7 roku życia to okres intensywnego rozwoju języka, dziecko zbiera konkretne informacje z otaczającego świata i przyswaja je dla swoich potrzeb. Rodzice, chcąc ułatwić dziecku adaptację do nowego środowiska, na wiele sposobów przygotowują swoje dzieci do wejścia w nowe środowisko...

... czyli co mogę zrobić jako rodzic?

Aby pokazać dziecku co czeka je w tym "tajemniczym" miejscu jakim jest przedszkole możemy posłużyć się zabawą. Chcąc zaznajomić dziecko ze zwyczajami panującymi w przedszkolu warto nie tylko dostosować swój dzień do planu dziennego placówki. Można do tego wykorzystać do tego celu lalki i misie i we wspólnej zabawie w przedszkole można przekazać dziecku informacje, a także dowiedzieć się co o przedszkolu myśli dziecko. Nieocenionym źródłem informacji na ten temat są również dostępne na rynku książeczki, w których bohaterowie krok po kroku przeżywają adaptację przedszkolną. Tego typu próby generalne, tak jak w teatrze, pozwalają aktorom zrozumieć i nauczyć się roli. Dzięki temu w rzeczywistej sytuacji dziecko będzie wiedziało jak się zachować. Dzieci, którym dano okazję do eksperymentowania z zachowaniami innych w bezpiecznym środowisku ( np.: dzielenie się zabawkami, jedzenie przy wspólnym stole, sprzątanie po zabawie, zabawa z rówieśnikami) łatwiej przystosowują się do nowych doświadczeń poza domem.

Planowanie i prowadzenie

Kiedy nasze dziecko wie już jak może wyglądać dzień w przedszkolu, kiedy i poznaliśmy jego przekonania i ewentualne obawy na ten temat, warto podczas czasu spędzanego z dzieckiem współdziałać z nim i pielęgnować chęć uczenia się. A zatem do dzieła!

Zabawa w parku czy na placu zabaw – jest to świetny trening umiejętności motorycznych doskonalonych w przedszkolu (wspinanie, skakanie, rzucanie piłką, bieganie, zjeżdżanie, huśtanie się, wirowanie, chodzenie po równoważniach). Przebywanie na tej pierwszej w życiu sali gimnastycznej łączy się z badaniem i oswajaniem kolejnych sprzętów, jak również z możliwością kontaktów z rówieśnikami. Pozwoli to naszym pociechom doświadczyć dzielenia się, czekania na swoją kolej, współdziałania z innymi. Często jest to jedyna okazja konfrontacji uczucia bycia najważniejszym, z byciem jednym z wielu dzieci korzystających z placu zabaw.

Dzielenie się własnością – dziecku w tym wieku trudno pojąć sens dzielenia się z innymi, a w przedszkolach obserwuje się cichą walkę o własność. Warto zacząć od zabaw tego typu w domu. Warto zaaranżować sytuację piknikową, na którą rodzic przynosi ciastka i informuje, że chce się podzielić z dzieckiem swoimi przekąskami. Tego typu zachowania można powielać w innych sytuacjach życia codziennego. Umiejętność ta jest trenowana również na spotkaniach grup adaptacyjnych.

Przestrzeganie kolejności – jedną z podstawowych zasad funkcjonujących w przedszkolu jest czekanie na swoją kolej. To trudne wyzwanie wymaga od dziecka wstrzemięźliwości i panowania nad sobą. W domu każdą czynność możemy traktować jak pomoc w ćwiczeniu kolejności (podczas kąpieli rodzic ma jedną gąbkę, dziecko drugą. Mama mówi, że prawą rękę umyje ona – dziecko czeka, lewą umyje dziecko – mama czeka. To samo z nogami itp.).

Grupa rówieśnicza – pójście do przedszkola wymaga dojrzałości społecznej, obejmującej nawiązywanie kontaktu z rówieśnikami i opiekunami, a także bycie w grupie. Dobrym rozwiązaniem jest zapewnienie bezpośredniego kontaktu z rówieśnikami. Jeżeli nie mamy w swoim otoczeniu dzieci w tym samym wieku, z którymi nasze dziecko może się bawić, warto znaleźć zajęcia adaptacyjne, które są w ofercie wielu placówek edukacyjnych. Często bowiem jest to dla dziecka jedyna okazja do zdobycia cennych informacji o funkcjonowaniu społecznym i obowiązujących w grupie normach postępowania.

Zasadniczo czas przygotowań do przedszkola to czas na bezpośredni kontakt z dzieckiem, na rozmowę, spacery, wspólną zabawę – pozwoli nam to poznać jego obawy, wątpliwości czy oczekiwania wobec nowej sytuacji a jednocześnie w dziecku zbuduje poczucie bezpieczeństwa i pewności siebie. Codzienne wspólne rozmowy i zabawa mają wpływ na rozwijanie u naszego dziecka logicznego myślenia i zapamiętywania. Pozwalają doskonalić umiejętności słuchania, koncentracji uwagi, trenowanie spostrzegania istotnych szczegółów, analizowania i syntetyzowania.

Pamiętajmy, że rozbudzenie zainteresowania tym co się będzie działo w przedszkolu, może mieć znaczący wpływ na obniżenie stresu związanego z debiutem przedszkolnym. Zadbajmy o to, aby przygotowania do przedszkola zaczęły się odpowiednio wcześnie i były dostosowane do możliwości naszego dziecka.

Michalina Gajewska, Psycholog Dziecięcy